دوشنبه, 01 دی 1399 11:14
  • عنوان طرح: آمایش مساجد شهرستان یزد
  • مجری طرح: شرکت مهندسین مشاور محیط پرداز یزد
  • کارفرما: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان یزد
  • سال: 1394
  • چکیده طرح:

    طبق قانون اسلام، دو اصل باید در مکان­یابی مساجد مورد توجه قرار گیرد: توزیع متعادل و متناسب مساجد، قابلیت دسترسی به آن­ها. همچنین دیگر معیارهای مهم مکان­گزینی مساجد جامع و محلی مانند توجه به حوزه­ی نفوذ مسجد شامل مواردی چون تعداد جمعیت، قابلیت دسترسی جمعیت، نوع شبکه­ی راه­ها و قابلیت دسترسی به آن­ها، توجه به نقش توزیع و پراکندگی جغرافیایی مساجد در هویت و سیمای شهر، توجه به کاربری­های مجاور و کاربری­های مناسب و سازگار با مساجد، حفظ نقش مرکزیت و محوریت مسجد در شهر و محله و تعیین موقعیت مکانی مسجد با توجه به نقش و عملکرد آن باید مدنظر قرار گرفته شوند. مساجد باید عملکرد سلسله مراتبی داشته باشند و در فاصله­ای ثابت و استاندارد از یکدیگر قرار گیرند. حریم 40 خانه نیز برای تعریف محدوده محله با مرکزیت مسجد و تعیین فاصله مناسب بین دو مسجد باید رعایت گردد. مکان­یابی مساجد در سطح شهر به گونه­ای باشد که دسترسی به آن در  سهل­ترین و امن­ترین شکل امکان­پذیر بوده و عناصر و عملکردهای شهری مجاور آن نیز با وسواس و هماهنگ با مسجد انتخاب شوند. دسترسی مناسب همه­ی آحاد جامعه به امکانات عمومی، مکان­یابی مطلوب عناصر شهری و مجاورت متناسب و متجانس آن­ها باهم، از طریق تناسبات مطلوب بین ابعاد فضا و کالبد، همراه با حفظ ویژگی­های روانی و جسمانی انسان از طریق رجحان انسان بر ساخته­ی خویش، تسهیل ارتباط انسان­ها با یکدیگر و حذف امکان تجاوز به حقوق دیگران فراهم شود.

                بر اساس معیارهای شهرسازانه، سرانه مطلوب و شعاع دسترسی، شاخص های مناسبی جهت ارزیابی وضعیت مساجد یک شهر، می باشند. بر مبنای منابع مطالعه شده، شعاع دسترسی 500 تا 800 متر برای مساجد محلی و 3000 متر برای مساجد ناحیه­ای مناسب است. سرانه مطلوب به گونه های متفاوتی مطرح می شود. در برخی منابع، فضای نماز بر حسب حداکثر سطح اشغال یک نمازگزار برابر با 1 مترمربع در نظر گرفته شده است. در برخی دیگر از منابع شهرسازانه، سرانه کاربری مذهبی شامل مساجد و حسینیه ها و ...، به ازای کل جمعیت یک محدوده، پیشنهاد شده است. در ارتباط با سرانه ها آن چه از اهمیت بالایی برخوردار است، میزان سرانه های مطلوب بر حسب ویژگی های یک شهر و تغییر آن ها از شهری به شهر دیگر می باشد. از آن جایی که بخش عمده ای از کاربری های مذهبی در یک شهر را مساجد تشکیل می دهند و از سوی دیگر، به این جهت که شهر یزد، یک شهر مذهبی می باشد، نیمی از سرانه مطلوب در نظر گرفته شده برای فضاهای مذهبی را می توان به عنوان سرانه مناسب مساجد در شهر یزد در نظر گرفت، در نتیجه سرانه 0.3 مترمربع به ازای کل جمعیت یک محدوده، سرانه مطلوب مساجد محلی و سرانه 0.1 مطلوب مساجد ناحیه­ای در این شهر در نظر گرفته می شود. از سوی دیگر جمعیت تحت پوشش مساجد با مقیاس ­های مختلف متفاوت است. مساجد محلی تا سقف 5000 نفر و مساجد ناحیه­ای تا سقف 30000 نفر را تحت پوشش قرار می­دهند.

آدرس: شهر میراث جهانی یزد، بلوار دانشجو، سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان یزد، مرکز آموزش و پژوهش های توسعه و آینده نگری سازمان.
تلفن: 4-36241151 (035) داخلی 310 و 255
نشانی رایانامه برای ارسال نقطه نظرات، نیازهای پژوهشی و پژوهش های خاتمه یافته به سازمان: yazdresearch@mporg.ir

همه حقوق مادی و معنوی «سامانه پژوهش های توسعه ای استان یزد» متعلق به سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان یزد است. هرگونه بازنشر اطلاعات مندرج در این پایگاه با ذکر ماخذ بلامانع است.

طراحی و پشتیبانی فنی:سیدمحمدهاشم حکیمی

اگر تاکنون ثبت نام نکرده اید، اینجا را کلیک کنید.

ورود به حساب کاربری