مبارزه با فقر در ایران سابقه طولانی دارد. مردمی بودن اقدامات و نوآوریها در این عرصه همواره در کاهش و یا حداقل در نگاهداشت آن موثر بوده است. جهت گیری های انقلاب شکوهمند انقلاب اسلامی و تأکیدی که طی سه دهه گذشته بر کاهش فقر وجود داشته مبنای انجام اقدامات و عملیات گسترده ای از سوی دولت بوده است که عموماً به شکل توسعه روستایی، ایجاد زیربناها و پوشش حمایتی وسیع از خانواده های فقیر نمود یافته است.

در این راستا موفقیت های چشمگیری نیز حاصل شده است که موجب ارتقاء سطح رفاه جامعه گشته و به هر حال از بروز پاره ای از مشکلات جلوگیری نموده است.

مروری بر جهتگیری های ارزشی دین مبین اسلام در زمینه مبارزه با فقر خطوط راهبردی کاملا مشخصی چون هدفمندی، توانمندسازی، تعمیم اقدامات و برنامه های مبارزه با فقر به تمامی سطوح و بخش ها، سطح بندی خدمات و ایجاد نظام سلسله مراتبی توزیع خدمات را به دست می دهد.

در عین حال حفظ کرامت انسانی گروه های هدف از جمله مواردی است که همواره به آن تأکید شده است. در یک تحلیل کلی می توان فقدان یکپارچگی برنامه های توسعه اقتصادی اجتماعی را به عنوان مهم ترین عامل تداوم فقر در جامعه برشمرد. به عبارت دیگار هرگاه سیاستهای اقتصادی کشور ناظر بر اهداف اجتماعی مشخص هم باشد، می توان انتظار داشت بهبود وضعیت اجتماعی همپای تحولات اقتصادی تحقق یابد و با ارتقاء سطح رفاه کل جامعه، کاهش فقر در جامعه حاصل شود. 

به عنوان مهم ترین اصول  راهبردی مبارزه با فقر توجه به نکات ذیل ضروری می باشد:

1) رشد اقتصادی (همراه با سیاست های باز توزیع منافع) لازمه فقر زدایی پایدار است. 

2) توانمندسازی از طریق اشتغال مولد را باید به موازات سیاست های اصلاح ساختار مورد تأکید قرار داد.

3) توسعه منابع انسانی گروه های محروم به طور اخص و عموم مردم به طور اعم حیاتی است.

4) توسعه بیمه های اجتماعی یا توانبخشی گروه های مددجو شامل کودکان و زنان بی سرپرست، و سالمندان از اهمیت قابل ملاحظه ای برخوردار است.

5) توسعه بنگاه های کوچک و متوسط، توسعه فنآوری های اطلاعات و ارتباطات، تمرکز زدایی، تفویض اختیار و سرانجام تشویق مشارکت های مردمی در مبارزه با فقر اهمیت حیاتی دارد.